SİBER GÜVENLİK DÜNYASINDA OSI REFERANS MODELİNİN ÖNEMİ
Bu yazımda sizlere OSI referans modelini anlatmak istiyorum. Amacım, siber güvenlik dünyasında perde arkasında neler olup bittiğini; fiziksel katmandan başlayıp uygulama katmanına kadar adım adım açıklamak.
Bilgisayarımıza taktığımız bir internet kablosunun, bizi nasıl evrensel iletişim ağına bağladığını ve bu süreçte arka planda gerçekleşen tüm olayları ele almak istedim.
Press enter or click to view image in full size
Görselde görüldüğü gibi, OSI referans modeli yedi katmandan oluşur.
Veri iletişimi bu katmanlar arasında hem yukarıdan aşağıya hem de aşağıdan yukarıya doğru gerçekleşir; yani iki yönlüdür. Bu süreç, veri gönderilirken encapsulation (kapsülleme), alınırken ise decapsulation(kapsül açma) olarak adlandırılır.
Her bir katmanı inceleyeceğiz ancak öncelikle OSI nedir ondan bashetmek istiyorum.
OSI , Open Systems Interconnection’ ın (Açık Sistemler Arası Bağlantı) kısaltmasıdır. Bir referans modelidir . İki ağ arasında iletişimin nasıl olacağını , hangi protokollerin kullanıldığını açıklar.
Neden bu referans modeli kullanılıyor ? sorusu kafanıza takılmış olabilir. Bunun sebebi , bilgisayar donanımı üreten firmalar kendilerine özel standartlar oluşturmasıdır. Bu durum, farklı firmalara ait cihazların birbirleriyle sağlıklı iletişim kuramamasına sebep olur . İşte bu sebepten ötürü , ortak bir standart kullanmak çözüm olacağı için OSI referans modeli tercih edilir.
Şimdi katmanlardan bahsedelim.
1-Physical Layer ( Fiziksel Katman)
Press enter or click to view image in full size
Görselde de görülebileceği üzere, fiziksel katman; kablolar, konektörler ve sinyaller gibi donanımsal bileşenlerle ilgilenir. OSI modelinin en alt katmanı olan bu katman, doğrudan donanımla ilişkilidir. Örneğin, Ethernet kablosunun bilgisayara takılması ve bu kablo aracılığıyla Ethernet kartına sinyal ulaşması, fiziksel katmana verilebilecek tipik bir örnektir.
Fiziksel katmanda veriler 0 ve 1 lerden oluşur ve bu dijital sinyaller “bit” adı verilen en küçük veri birimidir.
Siber Güvenlikte Önemi :
Fiziksel katman, doğrudan donanım bileşenleriyle çalıştığı için bu seviyedeki tehditler genellikle fiziksel erişim üzerinden gerçekleşir. Bir saldırganın ağ kablosunu söküp kendi cihazını bağlaması,kabloya eklenen özel bir dinleme cihazı aracılığıyla veri trafiğinin izlenmesi veya donanımın zarar görmesi gibi senaryoları vardır
2-Data Link Layer ( Veri Bağlantı Katmanı)
Bu katmanda 3.katman olan network katmanından gelen paketler parçalanıp hata kontrol bitleri eklenerek frame (çerçeve) yapısı oluşturuluyor. frame içerisinde kaynak ve hedef MAC adresleri, hata kontrol bilgileri gibi bilgiler yer alır. Günümüzde en yaygın kullanılan frame tipi Ethernet2 802.2 dir.
Bu katmanda bilmemiz gereken en önemli protokollerden biri ARP protokolüdür.
ARP (Address Resolution Protocol) : OSI modelinin 2. katmanı olan Data Link Layer’da çalışan ve ağdaki IP adreslerinin MAC adreslerine dönüştürülmesini sağlayan bir protokoldür. ARP, cihazlar arasındaki veri iletimi için önemli bir rol oynar çünkü verilerin doğru cihazlara ulaşabilmesi için IP adresinden MAC adresine bir eşleştirme yapması gereklidir. Bu işlem, özellikle Ethernet ağlarında, cihazların doğru bir şekilde haberleşebilmesi için gereklidir.
Özetle, ARP protokolü; bir cihazın ağdaki başka bir cihaza veri göndermesi gerektiğinde, hedef cihazın MAC adresini bulmaya yardımcı olur ve bu sayede cihazlar arasındaki iletişim sağlanır.
Switch bu katmanda çalışır→ Ağdaki cihazlar arasında MAC adresi ile veri iletir.
Siber Güvenlikte Önemi :
Data Link Layer saldırıları genellikle ağ içinden yapılır ve saldırganın fiziksel veya kablosuz olarak ağa bağlı olması gerekir. Bu nedenle, iç tehditler açısından en kritik katmanlardan biridir
İşte yapılan bazı saldırı çeşitleri :
MAC Flooding → Switch’in MAC tablosunu doldurup trafiği yayına (broadcast) zorlamak.
ARP Spoofing → Sahte ARP mesajlarıyla trafik yönünü değiştirmek, ortadaki adam (MITM) saldırısı yapmak.
VLAN Hopping → Yanlış yapılandırılmış VLAN’lar üzerinden izinsiz ağ geçişi sağlamak.
MAC Address Spoofing → Başka bir cihazın MAC adresini taklit ederek kimlik sahtekârlığı yapmak.
3.Network Layer (Ağ Katmanı)
Bu katmanda cihazımız artık ağ içerisinde diğer cihazlarla iletişim kurabilir hale gelir. Bu katmanın esas amacı adresleme ve yönlendirmedir.
Routerlar 3.Katmanda çalışırlar. Bu katmanda iletilen veri blokları Packet(Paket) olarak adlandırılır. IP , ARP , ICMP protokolleri bu katmanda bulunur.
Bu katmanda çalışan cihazlar :
→Router → Farklı ağlar arasında IP adreslerine göre paket yönlendirir. →Firewall → IP tabanlı trafik kontrolü yapabilir.
IP (INTERNET PROTOCOL) : Verinin kaynak cihazdan hedef cihaza ulaşabilmesi için kullanılan protokoldür. Hedefin ve Kaynağın kendine ait olan adresidir.
IP Adreslerinin sınıfları:
A Sınıfı IP adresleri, 1.0.0.0 ile 126.255.255.255 aralığındaki adresleri kapsar.
Bu sınıfta IP adresinin ilk 8 biti ağ (network) kısmını, kalan 24 biti ise cihazları (hostları) tanımlamak için kullanılır.
Böylece varsayılan subnetmask /8 olur. Kullanılabilir host sayısı 2²⁴ — 2 ile bulunur.
B sınıfı IP adresleri, 128.0.0.0 ile 191.255.255.255 aralığındaki ip adresleridir. Varsayılan subnet mask /16 olur. Kullanılabilir
host sayısı ise 2¹⁶-2 dir. Burada dikkatinizi 127 nin neden olmadığı çekmiş olabilir bunun sebebi 127.x.x.x bloğu loopback(geri dönüş )adresleri için ayrılmıştır ve kullanılmaz.
loopback nedir ?
loopback , bilgisayarımız kendi kendisiyle konuşması için ayrılmış bir ip adres aralığıdır.127.0.0.0/8’in (127.0.0.1–127.255.255.254) tamamı loopback içindir. Bu kullanımın sebebi ise test amaçlıdır. gönderilen pingler ağ kartımıza uğramadan işletim sistemi tarafından sanal olarak döner.
Ağ yazılımlarını test etmek , yerel sunucu oluşturmak gibi kullanım senaryoları vardır.
C sınıfı IP adresleri ise 192.0.0.0 ile 223.255.255.255 arasındaki ip adresleridir. Varsayılan subnet mask /24 olur kullanılabilir host sayısı ise
2⁸-2 dir .
ARP (ADDRESS RESULATION PROTOCOL) : Adres çözümleme protokolüdür. IP adresi ile MAC adresini eşleştiren bir protokoldür.
osi modelinde 2.katman ile 3.katman arasında köprü görevi görür.
ICMP (Internet Control Message Protocol): Ağ cihazları arasında hata bildirimleri ve durum bilgisi iletmek için kullanılan bir protokoldür. Veri taşımak amacıyla değil, ağın çalışabilirliğini test etmek ve sorunları tespit etmek için kullanılır. Örneğin, A cihazından B cihazına gönderilen ping isteği hata veriyorsa veya başarıyla ulaşıp yanıt dönüyorsa, bu iletişim ICMP protokolü üzerinden gerçekleşir.
Siber Güvenlikte Önemi:
Network Layer saldırıları, hem iç ağ hem de internet üzerinden gerçekleştirilebilir ve cihazların yönlendirme ve iletişim fonksiyonlarını hedef alır. Bu nedenle, ağ güvenliği ve hizmet sürekliliği açısından kritik bir katmandır.
Yapılan bazı saldırı çeşitleri:
IP Spoofing → Sahte IP adresleri kullanarak kimlik gizleme veya trafiği yönlendirme.
Route Injection → Yönlendirme tablolarına yanlış bilgiler ekleyerek trafiği kontrol etme veya yönlendirme.
TCP SYN Flood → Hedef cihazın TCP bağlantı tablolarını doldurarak hizmeti yavaşlatma veya engelleme
IP Fragmentation Attack → Paketleri yanlış veya küçük parçalar halinde göndererek hedef cihazın paket işleme mekanizmasını bozma.
Smurf Attack → Sahte kaynak IP ile çok sayıda ping gönderip yanıtları hedefe yönlendirerek hizmet kesintisi yaratma.
4.TRANSPORT LAYER
Transport layer Network layerın bir katman üstünde çalışan bir taşıma katmadınır. burda taşıma anahtar kelimedir.
“Paketi doğru kişiye ulaştıran, sıraya koyan, eksikse tekrar isteyen kargo görevlisi” olarak düşünebiliriz. Veriler segment olarak taşınır.
Bu katmanda en yaygın kullanılan protokoller:
TCP (Transmission Control Protocol) ve UDP (User Datagram Protocol)’dir.
TCP PROTOKLU : . TCP, bağlantı tabanlı bir protokoldür ve verilerin güvenilir bir şekilde iletilmesini sağlar. Paketlerin sırasını kontrol eder, kaybolan paketleri tekrar gönderir ve veri iletiminde hata kontrolü yapar. Web tarayıcıları, e-posta iletimi gibi uygulamalarda yaygın olarak kullanılır.
TCP protokolünde belirli bayraklar bulunur, bunların bulunmasının sebebi ise bağlantı kurulumu, veri iletimi, hata yönetimi ve bağlantı sonlandırma gibi işlemleri kontrol etmek ve düzenli bir iletişim sağlamak içindir.
TCP Bayrakları ve Görevleri:
-> SYN(Synchronize): Bağlantı başlatma isteği.
-> ACK(Acknowledgment): Veri alındı ve onaylandı.
-> FIN(Finish): Bağlantı sonlandırma isteği.
-> RST(Reset): Bağlantı sıfırlama.
-> PSH(Push): Verinin hemen iletilmesi gerektiğini belirtir.
-> URG(Urgent): Verinin acil olduğunu belirtir.
-> ECE(ECN Echo): Ağ tıkanıklığı durumu bildirir.
Şimdi ise sıklıkla karşımıza çıkan üçlü el sıkışma (Three-Way Handshake) modelini ele almak istiyorum.
Press enter or click to view image in full size
Kaynak: Siber Kampüs YouTube kanalı
- ADIM : SYN paketi, istemcinin sunucuya bağlantı kurma isteğini ilettiği ilk adımdır.
2. ADIM : SYN-ACK paketi, sunucunun istemciden gelen bağlantı isteğini onayladığını ve bağlantıya hazırlıklı olduğunu belirten yanıttır.
3. ADIM : ACK paketi, istemcinin sunucudan gelen SYN-ACK paketini onaylayarak bağlantının kurulduğunu belirtir.
Bu üç adım sonucunda, iki cihaz arasında güvenli bir iletişim başlatılmış olur ve veri iletimi için hazır hale gelir.
UDP PROTOKOLÜ : TCP’nin aksine bağlantısız bir protokoldür. Yani, veri iletiminden önce bağlantı kurma işlemi yapılmaz. UDP, daha hızlı ancak daha az güvenilir bir protokoldür.
TCP den farklı olarak kaybolan paketler yeniden gönderilmez ve hata kontrolü yapılmaz . Bağlantı kurulmadığı ve hata kontrolü yapılmadığı için daha hızlıdır. Ancak bu hız, güvenilirlikten ödün verir.
Kullanım Alanları:
TCP: Web tarayıcıları, e-posta, dosya transferi gibi güvenilir veri iletimi gerektiren uygulamalarda kullanılır.
UDP: Sesli ve görüntülü iletişim (VoIP), online oyunlar, canlı yayınlar gibi hız ve düşük gecikme gerektiren uygulamalarda kullanılır.
Sizlere TCP ve UDP nin çalışma mantığını bir video konferansı örneğiyle anlatmak istiyorum..
Video konferans uygulamaları, güvenli bağlantı ve gerçek zamanlı iletişim gerektiren sistemlerdir. Bu tür uygulamalarda TCP ve UDP protokolleri farklı amaçlarla kullanılır.
Başlangıçta TCP: Bağlantı Kurulumu ve Güvenlik
Video konferans başlatıldığında, TCP protokolü ile güvenli bir bağlantı kurulur. Bu süreçte kimlik doğrulama ve sunucuya bağlanma gibi işlemler gerçekleştirilir. TCP, güvenilir veri iletimi sağlar ve verilerin doğru bir şekilde iletilmesini temin eder.
Veri İletiminde UDP: Hız ve Düşük Gecikme
Konferans sırasında ses ve video verileri UDP ile iletilir. UDP, bağlantı kurmadan hızlı veri iletimi sağlar, bu da gerçek zamanlı iletişim için idealdir. UDP, paket kaybına toleranslıdır ve birkaç kaybolan paket video veya ses kalitesini etkilemez. Bu sayede düşük gecikme ve yüksek hız sağlanır.
Get Ömer Faruk TOPTAŞ’s stories in your inbox
Join Medium for free to get updates from this writer.
Subscribe
Remember me for faster sign in
Özet olarak Video konferans uygulamalarında, TCP güvenli bağlantıyı sağlarken, UDP ise veri iletimini hızlı ve düşük gecikmeli bir şekilde gerçekleştirir.
Siber Güvenlikte Transport Layer Katmanının Önemi :
Transport Layer, veri iletimi için güvenli ve düzgün bir yol sağlar. Bu katman, verilerin doğru şekilde alıcıya iletilmesini sağlamak için iki cihaz arasında iletişimi yönetir. Transport Layer, genellikle veri bütünlüğü, hata kontrolü ve veri sıralamasını garanti eder. Bu nedenle, siber güvenlik açısından kritik bir rol oynar ve hedef alınan saldırılar, iletişim güvenliğini tehlikeye atabilir.
Yapılan Bazı Saldırı Çeşitleri:
TCP Session Hijacking → Aktif bir TCP bağlantısını ele geçirerek, saldırganın bu bağlantı üzerinden veri göndermesi veya alması.
Port Scanning → Hedef cihazdaki açık portları tespit etmek için yapılan tarama, bu da güvenlik açıklarının keşfedilmesine yol açabilir.
SYN Flood Attack → Hedef cihazın kaynaklarını tükenene kadar devam eden SYN paketleri göndererek, cihazın bağlanabilme kapasitesini engelleme.
UDP Flood Attack → Hedef cihazın UDP portlarına çok sayıda paket göndererek, cihazın hizmet dışı kalmasına neden olma.
TLS/SSL Stripping → Güvenli HTTPS bağlantısını HTTP’ye düşürerek, şifreli verilerin okunabilir hale gelmesini sağlama.
5. SESSION LAYER (Oturum Katmanı)
Oturum katmanı, uygulama katmanı ile taşıma katmanı arasında iletişim sağlar ve iki cihaz arasında bağlantı yönetimi ve oturum kontrolü gibi önemli görevleri yerine getirir. “Görüşme yapan iki kişi arasındaki konuşma süreci” olarak düşünülebilir. Oturum katmanı, veri alışverişinin başlatılmasından sonlandırılmasına kadar olan süreci yönetir. Bu katman, uygulamaların doğru şekilde veri alışverişi yapabilmesini sağlayarak iletişimde süreklilik ve düzen sağlar.
Press enter or click to view image in full size
Oturum Katmanının Görevleri:
Oturum Kurma ve Yönetimi: İki cihaz arasında oturum açılmasını sağlar ve bu oturum boyunca veri iletiminin düzgün bir şekilde yapılmasını yönetir.
Veri Sıralaması: Veri iletiminde sıralamayı korur ve veri akışını yönetir.
Bağlantı Sonlandırma: Veri iletimi tamamlandıktan sonra oturumu sonlandırır.
Yine bir video konferans uygulaması üzerinden oturum katmanını örneklendirmek istiyorum 😊. Video konferans uygulamaları, kullanıcıların birbirleriyle kesintisiz ve güvenli bir şekilde iletişim kurabilmesini sağlamak için oturum katmanına büyük ölçüde dayanır. Başlangıçta, kullanıcılar arasındaki bağlantı kurulur. İlk olarak, kullanıcılar birbirlerini tanıyacak şekilde kimlik doğrulaması yapar ve güvenli bir bağlantı sağlanır. Oturum katmanı, bu bağlantıyı başlatır, yönetir ve veri iletimini koordine eder. Bir oturum başlatıldığında, cihazlar arasında güvenli bir kanal açılır ve bu kanal üzerinden ses, video ve veri iletimi yapılır. Oturum boyunca, veriler güvenli ve düzenli bir şekilde iletilir, iletişim her aşamada kesintiye uğramaz. Aynı zamanda oturum katmanı, iletilen verilerin sıralanmasını ve doğru alıcıya ulaşmasını sağlar. Oturum sonunda ise bağlantı güvenli bir şekilde sonlandırılır; kullanıcılar çıkış yapar ve bağlantı kapanır, böylece tüm süreç boyunca süreklilik ve güvenlik sağlanmış olur.
Siber Güvenlikte Oturum Katmanının Önemi:
Oturum katmanı, veri iletişiminin düzenli bir şekilde gerçekleşmesini sağlayarak, uygulama katmanında veri kaybı veya bozulmasını engeller. Bu katman, bağlantı sırasında izinsiz erişimlerin engellenmesi, oturumların güvenliği ve doğru yönetimi için kritik bir rol oynar.
Yapılan Bazı Saldırı Çeşitleri:
Session Hijacking (Oturum Ele Geçirme) → Bir kullanıcının oturumunu ele geçirerek, saldırganın bu oturum üzerinden yetkisiz işlemler yapması.
Man-in-the-Middle Attack (MITM) → Kullanıcılar arasındaki iletişimi izinsiz olarak dinleyip müdahale ederek, verilerin değiştirilmesi veya çalınması.
Session Fixation → Bir kullanıcının oturum kimliğini sabitleyerek, bu oturumu ele geçirme ve kullanıcının kimlik bilgilerini çalma.
Denial of Service (DoS) Attack → Oturum açma süreçlerine aşırı yükleme yaparak, hedef sistemin oturum açmasını engelleme.
6. PRESENTATION LAYER (Sunum Katmanı)
Sunum katmanı, uygulama katmanı ile oturum katmanı arasındaki köprü işlevini görür. Bu katman, verilerin doğru şekilde temsil edilmesini ve anlaşılmasını sağlar. Yani, “verilerin doğru biçimde sunulması” sürecidir. Verilerin sıkıştırılması, şifrelenmesi, format dönüşümleri ve veri kodlamaları gibi işlemler sunum katmanında gerçekleştirilir. Sunum katmanı, verilerin farklı sistemler arasında anlaşılabilir ve uyumlu bir şekilde iletilmesini sağlayarak, uygulama katmanındaki veri iletişiminin doğru şekilde yapılmasına olanak tanır.
Press enter or click to view image in full size
Press enter or click to view image in full size
Sunum Katmanının Görevleri:
Veri Şifreleme ve Şifre Çözme: Verilerin güvenli bir şekilde iletilmesini sağlamak için şifreleme ve şifre çözme işlemleri yapılır.
Veri Sıkıştırma: Veri iletiminde bant genişliğini verimli kullanmak amacıyla veri sıkıştırılır.
Veri Format Dönüşümü: Farklı sistemler arasında veri uyumsuzluklarını engellemek için veri formatları dönüştürülür.
Veri Kodlama: Verilerin doğru şekilde iletilmesini sağlamak için belirli bir formatta kodlama yapılır.
Örnek olarak .. Bir video konferans uygulamasında sunum katmanı, kullanıcılara iletilen ses ve video verilerinin doğru şekilde gösterilmesi için kritik bir rol oynar. Örneğin, video akışları sıkıştırılarak daha verimli bir şekilde iletilir ve doğru formatta, anlaşılır bir şekilde ekranlara yansıtılır. Aynı şekilde ses verisi de şifrelenerek iletilir ve dinleyiciye net bir şekilde aktarılır. Video konferans sırasında kullanılan verilerin farklı cihazlar arasında uyumlu bir biçimde sunulması, sunum katmanının işlevselliği sayesinde gerçekleşir.
Siber Güvenlikte Sunum Katmanının Önemi:
Sunum katmanı, verilerin doğru formatta iletilmesini sağlar ve güvenlik açısından önemli işlemler gerçekleştirir. Özellikle şifreleme ve veri güvenliği konusunda, verilerin şifreli iletilmesi ve doğru formatta gösterilmesi, güvenli bir iletişim için gereklidir. Ayrıca, veri sıkıştırma ve dönüşümü sırasında oluşabilecek hatalar, uygulama katmanında veri kaybına yol açabilir, bu nedenle sunum katmanı güvenliği ve doğruluğu sağlamak için kritik bir rol oynar.
Yapılan Bazı Saldırı Çeşitleri:
Eavesdropping (Dinleme) → Şifrelenmiş verileri izinsiz olarak dinleyerek, veri iletiminin güvenliğini ihlal etme.
Data Tampering (Veri Değiştirme) → Sunum katmanında iletilen verileri değiştirme ve iletilen bilgiyi manipüle etme.
Format String Vulnerability → Hatalı veri formatlaması ile uygulamayı manipüle etme veya veri sızdırma.
SSL Stripping → SSL bağlantısını HTTP’ye düşürerek şifreli verilerin okunabilir hale gelmesini sağlama.
7. APPLICATION LAYER (Uygulama Katmanı)
Uygulama katmanı, kullanıcıların ağ üzerinden gerçekleştirdiği uygulama düzeyindeki işlemleri yöneten en üst katmandır. Bu katman, kullanıcılara ağ üzerinden hizmet sunan uygulamaların çalışmasını sağlar ve ağ ile doğrudan etkileşime giren protokoller burada bulunur. “Kullanıcı ve uygulama arasındaki köprü” olarak düşünülebilir. Uygulama katmanı, verilerin görsel ve işitsel biçimlerde sunulmasını, veri aktarımını ve istek yanıt süreçlerini koordine eder.
Uygulama Katmanının Görevleri:
Veri İletişimi: Kullanıcı uygulamaları arasında veri iletimi sağlar.
İletişim Protokollerini Yönetme: Kullanıcı uygulamaları arasındaki iletişimi sağlayan protokolleri yönetir (örneğin, HTTP, FTP, IMAP).
Kullanıcı İsteklerini Yönlendirme: Kullanıcının gönderdiği istekleri taşıma ve sunum katmanlarına ileterek doğru yanıtları almasını sağlar.
Veri Görselleştirme: Kullanıcıların veriyi anlamlı bir şekilde görselleştirmesini sağlar (örneğin, e-posta uygulamalarındaki metin, web tarayıcılarındaki sayfalar).
Kullanılan Protokoller:
HTTP (HyperText Transfer Protocol): Web tarayıcıları ve sunucular arasındaki iletişimi sağlayan temel protokoldür.
FTP (File Transfer Protocol): Dosya paylaşımı için kullanılan bir protokoldür.
SMTP (Simple Mail Transfer Protocol): E-posta iletimi için kullanılır.
DNS (Domain Name System): Alan adı çözümleme işlevini yerine getirir.
IMAP (Internet Message Access Protocol): E-posta alımı ve yönetimi için kullanılır.
Sizlere örnek bir senaryo üzerinden uygulama katmanını anlatmak istiyorum.
Bir kullanıcı bir sosyal medya platformuna giriş yapmak istediğinde, Uygulama Katmanı devreye girer ve bu katman, tüm iletişimi yönetir. Kullanıcı, web tarayıcısına sosyal medya platformunun URL’sini yazarak platforma bağlanma isteği gönderir. Bu işlemde HTTP protokolü kullanılarak istemci (tarayıcı) ile sunucu arasındaki veri iletimi yapılır. Ancak, uygulama katmanı, yalnızca HTTP’yi değil, aynı zamanda verilerin doğru şekilde iletilmesini ve kullanıcı etkileşiminin yönetilmesini sağlayan tüm protokolleri içerir.
Başlangıçta, kullanıcı giriş yapmak istediğinde, Uygulama Katmanı kullanıcının kimlik bilgilerini (kullanıcı adı ve şifre gibi) alır ve bunları HTTP POST isteği ile sunucuya iletir. Sunucu, bu isteği alır, kimlik doğrulaması yapar ve kullanıcının oturum açmasını sağlar. Eğer işlem başarılıysa, HTTP üzerinden bir yanıt gönderilir ve kullanıcının ana sayfası yüklenir.
Ayrıca, bu katman FTP gibi farklı protokoller de kullanabilir. Örneğin, kullanıcı bir fotoğraf yüklemek istediğinde, uygulama katmanı fotoğrafı uygun formata dönüştürür ve güvenli bir şekilde FTP üzerinden sunucuya gönderir. Sunucu, bu veriyi alır ve sosyal medya platformunun veri tabanına işler. Bu aşamalar, verinin doğru bir biçimde sunulmasını ve sistemin düzgün çalışmasını sağlar.
Uygulama katmanı, kullanıcı ile sistem arasındaki etkileşimi yönetir ve tüm bu protokoller aracılığıyla verilerin doğru bir biçimde iletilmesini ve düzenli bir şekilde işlenmesini temin eder. HTTP, bu süreçte sıkça kullanılan protokollerden biridir, ancak uygulama katmanı HTTP dışında başka protokollerle de çalışarak çok daha geniş bir veri iletim yelpazesi sunar.
Siber Güvenlikte Uygulama Katmanının Önemi:
Uygulama katmanı, ağ üzerinden gerçekleştirilen tüm kullanıcı etkileşimlerini yönetir. Bu nedenle, uygulama katmanındaki güvenlik açıkları, siber saldırılar için en yaygın hedeflerden biridir. Phishing, malware ve denial of service (DoS) gibi saldırılar genellikle uygulama katmanı üzerinden gerçekleştirilir. Bu katmanda şifreleme, kimlik doğrulama ve veri doğrulama gibi güvenlik önlemleri almak, ağ güvenliğini sağlamak için önemlidir.
Yapılan Bazı Saldırı Çeşitleri:
Phishing Attack: Kullanıcıları kandırarak sahte bir site üzerinden kimlik bilgilerini çalmaya yönelik saldırılar.
Malware (Zararlı Yazılım): Uygulama katmanındaki zayıflıklardan yararlanarak cihazlara zararlı yazılımlar yüklemek.
DoS (Denial of Service) ve DDoS (Distributed Denial of Service) Attack: Uygulama katmanındaki bir uygulama veya hizmeti aşırı yükleyerek erişilmesini engelleme.
SQL Injection: Uygulama katmanına gelen verilerin doğrulanmaması nedeniyle veritabanına zararlı SQL komutları ekleyerek veri çalma veya manipüle etme.
XSS (Cross-Site Scripting): Kullanıcıdan alınan verilerin doğru şekilde doğrulanmaması sonucu, zararlı JavaScript kodlarının web sayfasına yerleştirilmesi ve çalıştırılması. Bu, kullanıcının bilgilerini çalma, kötü amaçlı işlemler yapma veya tarayıcıda zararlı komutlar çalıştırma gibi sonuçlar doğurabilir. Ve en kritik güvenlik tehditlerinden biridir.
Sizlere bu yazımda elimden geldiğince OSI modelinin katmanlarından bahsettim. Her bir katmanı ayrı ayrı inceledik ve siber güvenlikteki öneminden bahsettik. Her katman, ağ güvenliğini sağlamak için kritik bir rol oynar ve her birinin korunması, sistemlerin güvenliği için şarttır.
Okuduğunuz için teşekkürler.😊